Hướng dẫn cách xả e máy bơm nước chuẩn kỹ thuật từ A-Z

Trong quá trình sử dụng máy bơm nước, chắc hẳn không ít lần bạn gặp phải tình trạng máy vẫn chạy đều, động cơ vẫn rung và phát ra tiếng kêu nhưng nước tuyệt nhiên không chảy ra ở đầu vòi. Trong kỹ thuật, chúng tôi gọi đây là hiện tượng máy bơm bị “e” (air) – tức là có túi khí kẹt bên trong buồng bơm hoặc đường ống hút.

Việc nắm vững cách xả e máy bơm nước không chỉ giúp bạn chủ động xử lý sự cố tại nhà mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ phớt máy và động cơ khỏi tình trạng chạy khô gây cháy nổ. Bài viết này sẽ đi sâu vào kỹ thuật xả e cho từng dòng máy cụ thể.

1. Hiện tượng “e” máy bơm là gì và tại sao nó lại nguy hiểm?

“E” thực chất là cách đọc phiên âm từ tiếng Anh “Air” (không khí). Hiện tượng này xảy ra khi không khí lọt vào bên trong buồng cánh quạt hoặc đường ống hút, phá vỡ môi trường chân không cần thiết để lực ly tâm có thể kéo nước lên.

Tại sao máy bị “e” lại không lên nước?

Máy bơm ly tâm hoạt động dựa trên nguyên lý lực ly tâm tạo ra vùng áp suất thấp (chân không) tại tâm cánh quạt. Nếu vùng này bị chiếm chỗ bởi không khí – vốn có khối lượng riêng nhẹ hơn nước rất nhiều – lực ly tâm tạo ra sẽ không đủ để thắng trọng lực của cột nước, khiến nước bị kẹt lại.

Nguy cơ khi không xả e kịp thời

Nhiều người có thói quen để máy chạy liên tục với hy vọng nước sẽ “tự lên”. Đây là một sai lầm chết người. Nước trong buồng bơm còn đóng vai trò làm mát phớt cơ khí. Khi bị “e”, máy chạy khô sẽ làm phớt nóng lên cực nhanh, biến dạng và dẫn đến hỏng hoàn toàn, thậm chí gây cháy cuộn dây đồng của động cơ.

Xem thêm: máy bơm nước kêu to​

2. Dấu hiệu nhận biết máy bơm cần được xả e ngay lập tức

Trước khi bắt tay vào thực hiện cách xả e máy bơm nước, bạn cần xác định chính xác máy có đang bị lỗi này hay không qua các biểu hiện sau:

• Máy bơm vận hành phát ra tiếng kêu “rè rè” hoặc tiếng hú cao hơn bình thường do cánh quạt quay trong môi trường không khí.

• Đường ống đầu xả bị rung lắc mạnh nhưng nước chỉ ra theo kiểu nhỏ giọt hoặc kèm theo nhiều bong bóng khí, tiếng nổ lụp bụp.

• Buồng bơm nóng lên rất nhanh chỉ sau 2-3 phút khởi động.

• Đồng hồ đo áp suất (nếu có) kim chỉ về mức 0 hoặc dao động không ổn định.

3. Nguyên nhân gốc rễ khiến máy bơm bị lọt khí

Hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn không phải xả e đi xả e lại nhiều lần. Thông thường, không khí lọt vào do:

1. Hở các mối nối: Đường ống hút bị nứt hoặc các mối nối keo bị hở, khiến máy bơm hút cả nước lẫn khí.

2. Luppe (Rọ bơm) bị hỏng: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Luppe không kín làm nước trong ống bị tụt xuống khi máy nghỉ, tạo khoảng trống cho không khí tràn vào.

3. Mực nước nguồn bị cạn: Khi mực nước ở giếng hoặc bể chứa thấp hơn họng hút, máy sẽ hút trực tiếp không khí.

4. Lắp đặt sai kỹ thuật: Đường ống hút có nhiều đoạn uốn lượn hình chữ U ngược, tạo thành các “bẫy khí” rất khó xử lý.

4. Hướng dẫn chi tiết cách xả e máy bơm nước cho từng dòng máy

Mỗi dòng máy bơm có thiết kế buồng bơm khác nhau, do đó quy trình xả e cũng có những điểm lưu ý riêng biệt.

4.1. Cách xả e đối với máy bơm ly tâm trục ngang (Bơm đĩa, bơm chân không)

Đây là dòng máy phổ biến nhất trong các hộ gia đình.

• Bước 1: Ngắt điện. Luôn đảm bảo an toàn bằng cách ngắt hoàn toàn nguồn điện trước khi thao tác.

• Bước 2: Kiểm tra nước mồi. Mở nút mồi (thường nằm ở phía trên đỉnh buồng bơm). Nếu thấy mực nước bị tụt, hãy đổ đầy nước vào cho đến khi nước trào ra.

• Bước 3: Quay trục máy (nếu cần). Dùng tua vít quay nhẹ trục cánh quạt qua khe gió ở đuôi máy để các bọt khí kẹt trong kẽ cánh quạt thoát ra ngoài, sau đó đổ thêm nước mồi.

• Bước 4: Xả khí. Vặn nút mồi nhưng đừng siết quá chặt, để hở một chút. Cắm điện cho máy chạy trong 5-10 giây rồi ngắt. Bạn sẽ thấy bọt khí và nước sủi ra ở nút mồi. Lặp lại cho đến khi chỉ còn nước sạch trào ra thì siết chặt nút mồi lại.

4.2. Cách xả e đối với máy bơm tăng áp

Máy bơm tăng áp thường có bầu áp lực và cảm biến áp suất nên việc xả e cần cẩn thận hơn.

• Bước 1: Mở tất cả các vòi nước trong nhà để tạo đường thoát cho khí.

• Bước 2: Mở nút xả e (thường là một ốc vít nhỏ bằng đồng hoặc nhựa trên đầu buồng bơm).

• Bước 3: Đổ nước mồi vào buồng bơm cho đến khi không còn thấy bong bóng sủi lên.

• Bước 4: Bật máy. Quan sát dòng nước chảy ra ở vòi. Nếu nước chảy mạnh và không còn tiếng “khẹc khẹc”, nghĩa là bạn đã thành công.

4.3. Cách xả e đối với máy bơm giếng khoan (Bơm hỏa tiễn hoặc bơm họng súng)

Dòng này khó xử lý hơn do đường ống hút thường rất dài.

• Lưu ý: Với bơm giếng khoan, quan trọng nhất là Luppe phải kín. Bạn phải đổ đầy nước vào toàn bộ đường ống từ miệng giếng cho đến buồng bơm.

• Thao tác: Đổ nước mồi, chờ vài phút xem nước có bị tụt không. Nếu nước tụt nhanh, bạn cần kiểm tra lại Luppe. Nếu nước đứng yên, hãy đóng van đầu ra một nửa, bật máy để tạo áp suất nén khí ra ngoài, sau đó mới mở hoàn toàn van xả.

5. Những mẹo nhỏ giúp xả e nhanh và hiệu quả hơn

Đôi khi, việc chỉ đổ nước mồi là chưa đủ. Dưới đây là những kinh nghiệm xương máu từ thợ kỹ thuật:

• Vừa đổ nước vừa rung ống: Khi mồi nước, hãy dùng tay rung nhẹ đường ống hút. Hành động này giúp các túi khí bám ở thành ống thoát ra nhanh hơn.

• Sử dụng van xả khí tự động: Nếu máy bơm của bạn thường xuyên bị e do đặc thù nguồn nước, hãy lắp thêm một chiếc van xả khí tự động ở điểm cao nhất của đường ống. Van này sẽ tự động giải phóng khí khi áp suất thay đổi.

• Kiểm tra phớt cơ khí: Nếu bạn đã xả e đúng cách nhiều lần nhưng máy vẫn bị lại, khả năng cao phớt máy bơm đã bị hở, khiến khí bị hút vào từ phía trục động cơ.

Xem thêm: máy bơm nước quay ngược

6. Làm thế nào để ngăn chặn hiện tượng máy bơm bị “e” tái diễn?

Phòng bệnh hơn chữa bệnh. Để không phải loay hoay với cách xả e máy bơm nước thường xuyên, bạn nên:

1. Lắp đặt đường ống hút dốc dần về phía máy bơm: Tránh để ống võng hoặc cao hơn đầu vào của máy bơm để không tạo không gian cho khí tích tụ.

2. Sử dụng Luppe chất lượng cao: Nên chọn các loại Luppe bằng đồng hoặc inox có gioăng cao su dày để đảm bảo độ kín tuyệt đối.

3. Kiểm tra định kỳ các mối nối: Thời tiết nóng lạnh thất thường có thể làm co ngót các mối nối nhựa, hãy quét lại keo hoặc cuốn thêm băng tan (cao su non) nếu thấy có dấu hiệu rò rỉ.

4. Lắp thêm rơ-le chống cạn: Thiết bị này sẽ tự động ngắt điện khi không thấy dòng nước chảy qua, giúp bảo vệ máy bơm không bị cháy phớt khi vô tình bị lọt khí hoặc mất nước nguồn.

7. Giải đáp các thắc mắc thường gặp (FAQ)

Câu hỏi 1: Tại sao tôi đã mồi đầy nước mà máy vẫn bị e?

• Trả lời: Có thể khí vẫn còn kẹt trong các tầng cánh quạt. Bạn cần thực hiện thao tác nhấp nhả (bật – tắt máy) nhiều lần kết hợp với việc nới lỏng ốc xả để khí thoát ra triệt để.

Câu hỏi 2: Máy bơm chân không có cần xả e không?

• Trả lời: Có. Dù là bơm chân không có khả năng tự mồi tốt hơn bơm ly tâm thường, nhưng nếu lượng khí quá lớn hoặc nước mồi ban đầu không có, máy vẫn sẽ bị “e” và không thể kéo nước lên.

Câu hỏi 3: Xả e xong nước lên nhưng lại yếu dần rồi mất hẳn là sao?

• Trả lời: Đây là dấu hiệu của việc đường ống hút bị hở nhỏ (hở li ti). Khi máy chạy, áp suất âm sẽ hút khí qua lỗ hở đó vào buồng bơm, tích tụ dần cho đến khi gây “e” trở lại.

Kỹ thuật xả e máy bơm nước tuy đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên nhẫn và quan sát tỉ mỉ. Việc hiểu rõ nguyên lý hoạt động và cấu tạo của chiếc máy bơm mình đang dùng sẽ giúp bạn xử lý sự cố một cách chuyên nghiệp, tránh được những hỏng hóc không đáng có và tiết kiệm chi phí sửa chữa. Đừng bao giờ chủ quan khi thấy máy bơm chạy mà không ra nước, hãy dừng máy ngay và kiểm tra hệ thống khí.

Ngoài ra, nếu bạn đang quan tâm đến các giải pháp về hệ thống tuần hoàn nước công nghiệp, tháp giải nhiệt hay các thiết bị hỗ trợ vận hành máy bơm tối ưu, hãy tham khảo thêm thông tin chuyên sâu tại: http://thapgiainhiettashin.vn